Boek
Nederlands

De verdwijning van Josef Mengele : roman

Olivier Guez (auteur), Saskia Taggenbrock (vertaler), Geertrui Marks (vertaler)
Josef Mengele, kamparts van Auschwitz, weet in 1949 met valse papieren naar Argentinie͏̈ te ontkomen, vlucht vervolgens naar Paraguay en later naar Brazilie͏̈ en weet tot aan zijn dood te ontkomen aan zijn straf.
Onderwerp
Mengele, Josef
Titel
De verdwijning van Josef Mengele : roman
Auteur
Olivier Guez
Vertaler
Saskia Taggenbrock Geertrui Marks Martine Woudt
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Frans
Oorspr. titel
La disparition de Josef Mengele
Uitgever
Amsterdam: Meulenhoff, © 2018
223 p.
ISBN
9789029092401 (hardback)

Besprekingen

Hoe een nazibeul ongrijpbaar werd

ROMAN. De Franse auteur Olivier Guez volgt in bestseller De verdwijning van Josef Mengele het spoor van de in Argentinië ondergedoken, gewetenloze Auschwitz-kamparts. Het boek gaat vergezeld van een waarschuwing. Is de nieuwe Mengele al onder ons?

Ook in Frankrijk blijven romans met een Tweede Wereldoorlog-thema floreren als papavers op een slagveld. Sla er maar de recentste winnaars van de grote literaire prijzen op na. De Prix Goncourt 2017 viel Eric Vuillard in de schoot met L'ordre du jour, een roman die zich toespitste op de ideologie van het nazisme en de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland. Olivier Guez kaapte 'troostprijs' Prix Renaudot weg met La disparition de Josef Mengele. Daarin brengt hij de vlucht van de beruchte Josef Mengele in kaart. Guez vraagt zich af waarom de nazi-arts na WO II bijna dertig jaar lang ongestoord in Argentinië kon resideren.

Beide romans passen in de trend dat non-fictie en fictie in de hedendaagse roman volkomen door elkaar heen wemelen. Zowel Vuillard als Guez treedt daarmee in het kielzog van Franse collega-auteurs als Laurent Binet, Jonathan Littell of Alexis Jenni, die oorlogsgeschiedenissen als uitgangspunt namen.

Over de psyche en de macabere medische experime…Lees verder

Peentjes zweten in Zuid-Amerika

Roman. De mythe van 'engel des doods' Josef Mengele is larger than life. Olivier Guez brengt hem terug tot menselijke proporties.

Josef Mengele is de geschiedenis ingegaan als het archetype van de gewetenloze, sadistische nazi. De Engel des Doods dankt zijn kwalijke reputatie aan zijn activiteiten in Auschwitz, waar hij onder het fluiten van operadeuntjes gevangenen selecteerde voor zijn gruwelijke experimenten op tweelingen, invaliden, dwergen en reuzen. Olivier Guez verdiepte zich voor De verdwijning van Josef Mengele niet in de beruchte marteldokter, maar in de oorlogsmisdadiger die eind jaren 40 zijn biezen pakte naar Argentinië, en werd daarvoor bekroond met de Prix Renaudot 2017. De Franse journalist, essayist, auteur en scenarioschrijver kent het onderwerp als zijn broekzak. Zijn scenario voor de film Der Staat gegen Fritz Bauer - een procureur-generaal die een handje hielp bij de opsporing van Adolf Eichmann - werd gelauwerd met de Deutscher Filmpreis en in het essay L'impossible retour kwam de geschiedenis van de Joden in het naoorlogse Duitsland aan bod.

Samen met Mengele, alias Helmut G…Lees verder

Mengele na de oorlog

Romans gebaseerd op historische figuren, waarin feitelijk materiaal wordt aangevuld met de fantasie van de schrijver, blijven onverminderd populair. In het Frans wordt de categorie aangeduid met exofiction.

Vorig jaar won de Franse Olivier Guez de Prix Renaudot met zijn roman over de jaren van Josef Mengele (1911-1979) in Zuid-Amerika, waar de Beierse eugeneticus een veilig heenkomen zocht na de Tweede Wereldoorlog. In De verdwijning van Josef Mengele volgen we hem in het peronistische Argentinië waar hij het breed kan laten hangen. Eind jaren vijftig wordt het daar te gevaarlijk. De rest van zijn leven brengt hij door in eenzaamheid en angst, eerst op een boerderij in Paraguay, later in een krot in São Paulo.

Ondanks de bemoeienis van de uitstekende vertaler Martine Woudt met de tekst, is die hier en daar houterig ('hij loopt tegen zijn angsten op', 'een bos bloemen en bonbons wachten het bruidspaar in hun kamer') of oubollig door de vele idiomatische uitdrukkingen. Op één pagina wordt Mengele iets op de mouw gespeld, maken families zich uit de voeten, is zijn vermeende contactpersoon in geen velden of wegen te bekennen en deelt hij een taxi met twee …Lees verder

Josef Mengele, kamparts van Auschwitz, bijgenaamd ‘de engel des doods’, weet in 1949 met valse papieren naar Argentinië te ontkomen. Daar treft hij talloze oud-nazi’s en oorlogsmisdadigers aan die door het Perón-regime met rust worden gelaten. Mengele weet een zekere welstand op te bouwen. Hij heeft de meest gruwelijke medische experimenten uitgevoerd en 400.000 mensen naar de gaskamers gestuurd, maar hij voelt geen enkele wroeging. Als in 1960 Eichmann wordt ontvoerd door de Mossad, begint Mengele het benauwd te krijgen. Hij vlucht naar Paraguay en later naar Brazilië, waar hij zich, verteerd door angst, in hoe langer hoe primitiever omstandigheden schuilhoudt. Hij verdrinkt in 1979. De auteur heeft de vraag proberen te beantwoorden hoe Mengele aan zijn gerechte straf heeft kunnen ontkomen. Heeft de West-Duitse regering wel genoeg gedaan? Olivier Guez (1974) is journalist en schrijver. Hij heeft voor deze biografische roman, die met de Prix Renaudot 2017 is bekroond, uitvoerig resear…Lees verder