Boek
Nederlands

Buiten de orde : (aantekeningen)

Tomas Espedal (auteur), Marianne Molenaar (vertaler)
+1
Buiten de orde : (aantekeningen)
×
Buiten de orde : (aantekeningen) Buiten de orde : (aantekeningen)
Genre:
Wanneer de relatie tussen een Noorse weduwnaar en een veel jongere vrouw stukloopt, overdenkt hij zijn leven en probeert hij zijn verlies te accepteren.
Titel
Buiten de orde : (aantekeningen)
Auteur
Tomas Espedal 1961-
Vertaler
Marianne Molenaar
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Noors
Oorspr. titel
Imot naturen
Uitgever
Amsterdam: Wereldbibliotheek, © 2018
159 p.
ISBN
9789028427556 (paperback)

Besprekingen

Liefde om grijze haren van te krijgen

ROMAN. De Noor Tomas Espedal zet in Buiten de orde met verve zijn nietsontziende existentiële zoektocht verder. In een associatieve stijl veegt hij de brokstukken van liefde(s) bijeen.

Een verhaal zo oud als de straat. Een geschiedenis die haast wel moet uitmonden in clichés. Zou je denken. Maar Tomas Espedal spookt er iets heel anders mee uit. Iets vernuftigs. Een achtenveertigjarige man, 'hij lijkt ouder, zijn haar is grijs bij de slapen', maakt kennis met een jongere vrouw, 'langer dan hij, (...) haar haar was bijeengebonden in een paardenstaart.' 'Op het moment dat hij haar zag, vergat hij zijn eigen leeftijd. (...) De leeftijd kwam later, toen ze zich terugtrokken en verscholen in de kamer met de boeken en de spiegel.'

In die spiegel ziet hij haar volmaakte, stevige borsten, 'opgehouden door een strak zittende bh'. En stelt vast dat het oude gezicht goed bij de gladde huid past. Maar de liefde blijft niet duren. 'Ik slaap met mijn mobieltje op mijn borst. Nader kom ik haar niet.' Na zes jaar vertrekt Janne op stel en sprong, zonder verklaringen. Die komen pas later. 'Dat vreselijke leeftijdverschil, schrijft ze.'

Hij blijft alleen achter…Lees verder

Als de liefde niet voorbij wil gaan

De verteller in Tomas ­Espedals Buiten de orde is de weg kwijt. Hij is 48 maar lijkt ouder; hij is grijs en 'gehavend door eenzaamheid, of door te veel genot', en zijn grote liefde Janne heeft hem na zes jaar verlaten. In zijn herinneringen krijgt zijn romance met de veel jongere Janne de allure van de onmogelijke liefde tussen de twaalfde-eeuwse filosoof ­Abélard en de amper zestienjarige ­Héloïse. Om te begrijpen hoe alles is gelopen, graaft hij dieper in zijn geheugen.

Toen hij nog geen schrijver was, werkte hij in een textielfabriek, net als zijn vader. Niet dat hij wilde werken - of trouwen - hij wilde alleen vrij zijn. Hij trouwde toch, met Agnete. Ze kregen een dochter, maar het huwelijk werd uiteindelijk een slagveld. Het zet hem aan het denken over geluk. Hij probeert als meesterproef 'een klein boekje over geluk' te schrijven, maar geluk laat zich moeilijk vatten. Wanneer zijn nieuwe geliefde Janne hem jaren later verlaat, wordt hij verteerd door liefdesverdriet. 'Het is voorbij', stelt hij vast, 'maar de liefde wil niet voorbij zijn.'

Authentiek

Met Buiten de orde won ­Espedal in 2011 in Noorwegen de prestigieuze Brage-prijs. Het vormt een tweeluik met het vorig jaar vertaalde Tussen april en september. Ook in dat boek is de verteller een schrijver die lijkt op Espedal. Hij gebruikt geen woord te veel. Hoewel beide boeken de vorm hebben van een roman, kregen ze als ondertitel 'aantekeningen' mee.

Aantekeningen vor…Lees verder

Buiten de orde

Eerste zin Ik word oud; ik ken mezelf niet.

Een oudere man zit binnen en luistert naar zijn huis. De stilte die hij hoort, snijdt hem in stukken want vroeger, toen alles nog goed ging, kon hij haar aanwezigheid horen. Nu is ze weg en geen enkele liefdesbrief kan haar teruglokken.

Een oudere man leert een veel jonger meisje kennen. Op oudejaarsavond snuift hij coke van tussen haar borsten en neemt haar mee naar huis. Ze wordt soms verward met zijn dochter, en ze verbruikt al het warm water als ze doucht maar verder zijn ze volstrekt gelukkig. Hij denkt terug aan zijn eerste vrouw, Agnete, wildebras en wereldveroveraar en moeder van zijn kind, maar ook hartstikke dood en begraven in de tuin, naast de nageboorte van haar dochter. Ooit reisden ze samen door Latijns-Amerika, nu ligt hij op de bank te lezen met zijn jonge, levende vrouw. En ook zij zal hem verlaten.

Rouw, liefdesverdriet: het is altijd herfst in de boeken van Tomas Espedal. Na het verbluffende Tussen april en september is Buiten de orde zijn tweede b…Lees verder

Een Noorse weduwnaar (48) beschrijft zijn grote liefde voor een veel jongere vrouw. Ze leerden elkaar op een oudejaarsfeest kennen en hij viel ter plekke voor haar. Als de liefde wederzijds is, maar de buitenwereld negatief reageert vanwege het grote leeftijdsverschil, trekken ze zich terug in zijn huis in Bergen, waar hij woont met zijn dochter. Hij is zo gelukkig dat hij niet merkt dat er barsten in haar geluk komen en is geschokt als ze hem na 6 jaar verlaat. Hij denkt terug aan zijn jeugd, eerste liefde, huwelijk, de geboorte van hun dochter, de dood van zijn vrouw. Hij vergelijkt zijn liefde met die van de 12e-eeuwse filosoof Abelard (38) voor de jonge studente Heloise (16). Langzaam gaat hij het verlies accepteren, al blijft de liefde groot. De Noorse auteur (1961) publiceerde 9 romans vóór hij bekend werd met zijn roman ‘Imot kunsten’. die in 2009 verschillende Noorse literaire prijzen kreeg. In 2017 verscheen de eerste Nederlandse vertaling van ‘Imot kunsten’ als ‘Tussen april…Lees verder